Ekologiya və torpaqşünaslıq fakültəsi
22/03/2017
22 Mart Dünya su Günüdür

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş Assambleyası, 1992-ci ildə Rio de Janerioda təşkil edilən BMT Ətraf və İnkişaf Konfransında dünyada suyun gedərək artan əhəmiyyətindən ötəri hər il 22 Mart gününün "Dünya Su Günü" olaraq kutlanmasına qərar verilmişdir.22 Mart 1993 tarixindən bu yana və hər il fərqli mövzularla qeyd edilir olan Dünya Su Günü 2008-ci ildə hər kəsin həyatını davam etdirə bilməsi üçün sağlam, təmiz gigiyenik şərtlərə çatması mesajı ilə qeyd edilir.
Su, uzun bir müddətdən bəri xərclənmiş, səhv idarə olunmuş və çox istifadə edilmişdir. Nəticələrini gecikmiş olaraq yeni yeni qavrayırıq. İnsan ümumiyyətlə susuzluqla, zaman zaman təbiətin müvəqqəti olaraq özünü məhkum etdiyi quraqlığı bir-birinə bağlayır. Quraqlığın qəzet başlıqlarına geniş yer alıb xüsusilə diqqətimizi çəkməsinə baxmayaraq getdikcə fazlalaşan su istehlakımızın uzun vəd edə yaratdığı problemlər nəzərdən qaçmaqdadır.
Su kıtlığının işarələrini hər yerdə görmək mümkündür. Qrunt sularının səviyyəsi düşməkdə, göllər kiçilməkdə, bataqlıq sahələr yox olmaqdadır. Mühəndislər çay yataqlarından başqa havzalara tünellerle su ötürmək kimi həm ətraf mühitə zərər verəcək həm də fövqəladə bahalı həllər təklif edir. Su çətinliyi çəkən şəhərlərdə, eyni məhdud su qaynağını paylaşmaq məcburiyyətində qalan şehirlilerle fermerlər arasındakı rəqabət getdikcə çoxalmaqdadır. Su uğrunda savaş ehtimalı getdikcə daha çox yüksək səslə dilə gətirilir.
Türkiyə 2030-cu ildə Su kasıb ölkə mövqesinə Gələcək
Türkiyə, sanıldığının əksinə su zəngini bir ölkə deyil. İldə adam başına düşən istifadə olunan su miqdarı 8.000-10.000 m3 olan ölkələr su zəngini, 2.000 m3'den az olanlar su azlığı çəkən, 1.000 m3'ten azı da su kasıbı ölkələr arasında qəbul edilməkdədir. DSİ'nin məlumatlarına görə ölkəmizin istehlak yerüstü və yeraltı su potensialı ildə ortalama ümumi 112 milyard m3'tür və Türkiyə, adam başına ortalama 1.500 m3 ilə su azlığı yaşayan bir ölkədir. Türkiyə Statistika Təşkilatı 2030-ci ildə ölkə əhalimizin 100 milyon olacağını nəzərdə tutur. Mövcud resursların hamısının pozulmadan qorunduğunu fərz etsək belə, 2030-ci il üçün adam başına düşən istifadə olunan su miqdarının 1.000 m3 / il ətrafında olacağı deyilə bilər.
"Su Çərçivə Aktı" hazırlanmalı
Ölkəmizdə suyun istifadəsiylə əlaqədar bir çox təəccüblü ölçüdə iş sürdürülmekte ancaq, həyata keçirilən siyasət və tətbiqlər, ehtiyac təyin mərhələsindəki ziddiyyətlər Türkiyənin gələcəyi üçün ciddi təhlükə yaradır. Məsələn, son iyirmi il içində həyata keçirilən səhv tətbiqlər, göz yumulan qaçaq quyu açmaq və tullantı suları axar boşaltmaq kimi hukuksuz davranışlar səbəbiylə yeraltı və yer üstü Sularımızın keyfiyyət və miqdarında ciddi azalmalar ortaya çıxdı. Buna baxmayaraq, Türkiyədə hələ bütün tərəflərin iştirakı ilə hazırlanmış bütöv bir su siyasəti və suyun rəhbərliyiylə əlaqədar təməl prinsip və metodların çərçivəsini təyin edən bir "su çərçivə qanunu yoxdur.
Hər kəsin Suya çatmağa Haqqı Var
Su, əvvəlcə yaşamamız üçün lazımlı təməl bir maddədir və hər kəsin bu maddəyə çatmağa haqqı olduğu kimi, suyun, qorunması, müdafiəsi və doğru istifadə edilməsi lazımdır. Su, dövlətin rəhbərliyindədir və iqtisadi dəyərinin yüksək olması ilə birlikdə əsla yalnız ticarət bir mal olaraq görülməməli, ekoloji sistemin bir parçası olduğunun şüuru etkinleştirilerek yaygınlaştırılmalıdır.

Məqalələr
7 Aprel – Ümumdünya Sağlamlıq Günüdür

Hər il aprel 7-də keçirilən Ümumdünya Səhiyyə Günündə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının yaranması qeyd olunur və həmin gün dünya ictimaiyyətinin diqqətini qlobal sağlamlıq üçün böyük əhəmiyyət kəsb edən bir mövzuya yönəltmək üçün bir imkandır.

22 Mart Dünya su Günüdür

22 Mart tarixi, 1993-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Kabinetində elan edildiyindən bu yana Dünya Su Günü kimi qeyd edilir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş Assambleyası, 1992-ci ildə Rio de Janerioda təşkil edilən BMT Ətraf və İnkişaf Konfransında dünyada suyun gedərək artan əhəmiyyətindən ötəri hər il 22 Mart gününün "Dünya Su Günü" olaraq qeyd olunmasına qərar verilmişdir.

Azərbaycan Respublikasının meşələri

Bioloji cəhətdən öz inkişafında bir-birinə qarşılıqlı təsir göstərən torpağın, suyun, ağac, kol, ot bitkilərinin, heyvanat aləminin, mikroorqanizmlərin vəhdəti hesab edilən meşə sahələri Azərbaycanın ən qiymətli milli təbii sərvəti hesab olunur.

Azərbaycanın çayları, gölləri və su anbarları

Azərbaycan ərazisinin fiziki-coğrafi şəraitinin müxtəlifliyi, relyefin və iqlimin xüsusiyyətləri, insanın fəaliyyəti hidroqrafik şəbəkənin müxtəlif inkişafını müəyyən edir. Hidroqrafik şəbəkəyə aid olan əsas su obyektləri – çaylar, göllər və su anbarları Respublikanın müxtəlif təbii vilayətlərində qeyri-bərabər paylanılıb.

Milli parklar

Xüsusi ekoloji, tarixi, estetik və digər əhəmiyyət daşıyan təbiət komplekslərinin yerləşdiyi və təbiəti mühafizə, maarifçilik, elmi, mədəni və digər məqsədlər üçün istifadə olunan təbiəti mühafizə və elmi tədqiqat idarələri statusuna malik olan ərazilərdir.