Ekologiya və torpaqşünaslıq fakültəsi
Göyçaylı Şövqi Yusifziya oğlu

Kafedra müdiri, Coğrafiya elmləri doktoru, professor
İş telefonu: +(994) 12 539 09 69
e-mail: sovqi-35@mail.ru







QISA BIOQRAFIK MƏLUMAT:
1935-ci il mayın 20-də Şəkidə anadan olub. 1943-1953-cü illərdə Göyçay şəhərində orta məktəbdə oxuyub. 1953-1958- ci illərdə BDU-nun Geoloji-Coğrafiya fakültəsində İqtisadi – coğrafiyaçı ixtisasına yiyələnib.1961 – 1963 – cü illərdə İqtisadi coğrafiya kafedrası üzrə  aspiranturada təhsilini davam etdirmişdir. 1962-ci ildən BDU-da çalışır. 1962-1980-cı ilə kimi İqtisadi-coğrafiya kafedrasında laborant, müəllim, dosent vəzifələrində işləmiş, 1981-ci ildən Ətraf mühiti mühafizə və təbii ehtiyatlardan səmərəli istifadə (2010-cu ildən Coğrafi ekologiya adlanan) kafedranın müdiridir. Ailəlidir, iki övladı, 3 nəvəsi var.
-  Bir neçə illər Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin Coğrafiya üzrə metodik şuralarının üzvü və Ekologiya Elmi metodik şurasının sədri olmuşdur.
-  Təhsil islahatı dövründə orta məktəblət üçün dərslik yazılması ilə əlaqədar ayrılmış komisiyanın sədr mavini olmuşdur
-  AMEA – nın Coğrafiya üzrə müdafiə şurasının həmsədri, BDU – nun Təbiət elmləri üzrə elmi xəbərləri üzrə redaksiya heyətinin üzvü təyin edilmişdir.
-  Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya komisiyasında Yer elmləri üzrə ekspert şurasının üzvüdür.

TƏHSİLİ ,ELMİ DƏRƏCƏLƏRİ VƏ ELMİ ADLARI:
1958 – BDU
1965 – «Azərbaycan kənd əhalisinin məskunlaşmasının coğrafiyası» - c.e.n.
1967 - dosent
1988 – Azərbaycan Respublikasinda «Kənd əhalisinin məskunlaşmasının yenidən qurulması»- c.e.d.
1989 – professor

ƏMƏK FƏALİYYƏTİ
1958-1961 – AR Hidrometeorologiya idarəsində baş mühəndis
1961-1964 – təhsilini aspiranturada davam etdirmişdir
1964-1965 – BDU, Elmi-tədqiqat sektorunda elmi işçi
1965-1980 – İqtisadi-sosial coğrafiya kafedrasında laborant, metodist, baş müəllim, dosent
1981 – Ətraf mühiti mühafizə və təbii ehtiyatlardan səmərəli istifadə 2010 – cu ildə Coğrafi ekologiya adına kafedrasının müdiri

TƏDRİS ETDİYİ FƏNLƏR: Əhali coğrafiyası, Coğrafiyaya girişi, Coğrafi ekologiyanın əsasları, Ətraf mühiti mühafizənin idarə olunması, Ekologiyanın tarixi və metodologiyası və b.
20 elmlər namizədinin rəhbəri və 4 elmlər doktorunun məsləhətçisi olmuşdur
200-dən çox elmi məqalə və tezisin, 5 monoqrafiyanın, 10dərsliyin və dərs vəsaitinin, 4iri miqyaslı xəritələrin müəllifidir
2000-ci ildə Əməkdar müəllim fəxri adına layiq görülmüşdür
2001 - Beynəlxalq Elmi İnkişaf və Beynəlxalq Ekologiya Akademiyasının,
2002 - Rusiya Beynelxalq Ekologiya və Həyat fəaliyyətinin mühafizəsi Elmlər Akademiyasının üzvüdür.
2008-ci ildə Amerikanın Biocoğrafiya İnstitutu tərəfindən "İlin adamı" seçilmişdir.
2009-cu ildə Şöhrət ordeni ilə təltif olunmuşdur.
2014, Rusiya Beynəlxalq Ekologiya və əmək fəaliyyətinin mühafizəsi,  Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvüdür.
2014. A,R, “Avropa Nəşr evi”  tərəfindən Ən Yaxşı Vətənpərvər Tədqiqatçı alim Qızıl Medal ilə təltif olunmuşdur.
2015 və b. illərdə Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyinin  fəxri fərmanına layiq görülmüşdür.
2018 – ci ildə Qafqaz media İB tərəfindən Heydər Əliyev Zirvəsi diplomuna layiq görülmüşdür.

TƏDQİQAT SAHƏSİ
Coğrafiyanın problemləri, Ekologiya və ətraf mühiti mühafizə, Təbii ehtiyatlardan səmərəli istifadə və s.

BEYNƏLXALQ SEMİNAR, SIMPOZIUM VƏ KONFRANSLARDA İŞTİRAKI
2018, 2017, 2016, 2015, 2014,  1993, 1987, 1985, 1984, 1976, 1966, 1965, 1963 və b. illərdə keçniş SSRİ-in və müstəqil Azərbaycan Respublikasının əhali və ekoloji problemlərinə həsr edilmiş beynəlxalq elmi konfranslarında
çıxışlar və məruzələr etmişdir.(Bakı, Daşkənd, Bişkek, Moskva, Leninqrad, Qorki, Perm, Kiyev, İstanbul, Sakarya, Təbriz və b.)
Azərbaycan Respublikası Coğrafiya cəmiyyətinin qurultaylarında BDU-nu, SSRİ-in Coğrafiya cəmiyyətlərinin qurultaylarında Azərbaycanı coğrafiyaçılarını təmsil edən nümayəndələrdən biri olmuşdur

SEÇİLMİŞ ƏSƏRLƏRİ

2018, Biosferin mühafizəsi
2018. Türk dünyasının ekoloji şəraitinin qiymətləndirilməsi. AMEA – n Coğrafiya institutu ilə birlikdə.
2017“Проблемы образования опустынивания и его влияния на ландшафт.
2017“Qlobal enerji infrastrukturunda təhlükələrin peyk təsvirləri əsasında tədqiqi.
2017“Основы географической экологии.
2017“The fundamental essence of geography and its inter-scientific importance
2017“Akademik H.Əliyevin həyat dərsləri (110 illik münasibəti ilə)
2017“Azərbaycan tarixinin qəhrəmanlıq səhifəsi – Göyçay döyüşləri”.
2016Regionların tarazlı inkişafının ekoloji əsasları
2016Nəsillər üçün gərəkli kitab. AMEA-nın yaranması haqqında yazılmış monoqrafiya haqqınada
2016 Глобальное потепление в атмосфере, предпосылки и проблемы решения задачи
2016The importance of geographical science and geographical views in the comprehension of world
2016 İPFS-B11 Coğrafi ekologiyanın əsasları
2016 ОППС-Б11 Основы географической экологии (rus dilində)
2016 İPFS-B04 Əhali və sosial ekologiya
2016 İPF-B18 Landşaftşünaslıq və landşaftın ekologiyası
2016 ППС-Б18 Ландшафтоведение и экология ландшафтов (rus dilində)
2016“ОППС-Б09 Экономические и экологические основы природопользования (rus dilində)
2015, Səfidrüd su anbarının çöküntülərdən təmizlənməsi nəticəsində mənsəbinin dəyişməsi prosesinin təsdiqi
2015, Problems of the Utilization from Alternative Energy Resourses in Azerbaijan
2015, Coğrafi İnformasiya Sistemlərinin əhəmiyyəti və tədrisi
2015, Alternativ enerji ehtiyatlarından istifadə edilməsinin dayanıqlı inkişafda yeri
2014, Qualitative Land Suitability Classification For Major Crop Products In Tabriz Plain, Eastern Azerbaijan Province, Iran
2014, XXI əsrdə ekologiyanın aktual problemlərinin həllində Heydər Əliyev ideyalarının rolu 2013, Role of enviromental studies in high educational system of Azerbaijan
2013, Azərbaycan təbiətindən səmərəli istihadə edilməsi tədqiqatlarında ümummilli lider Heydər Əliyev ideyalarının tərənnümü
2012, Evaluation of Groundwater Quality Index in West Coasts of Urmia Lake Ecosystem
2012, Ekological disaster of Urmia Lake and evaluating its enviromental impacts in comparison with similar cases in other parts of the world
2011, Health and Enviromental Consequences of Reducing the Urmia Lake Water with Сomparative Similar Cases in othec Parts of the World Which are those of Aral Lake, Chad Lake, Efinur Lake, Aydingkol Lake and Boga Lakes
2011, Addressing the environmental safety in emergency situations
2011, XXI əsrdə coğrafi ekologiyanın problemləri haqqında
2010, Günəş fəallığının və qlobal iqlim dəyişkənliklərinin yaranmasının ekoloji  təzahürləri
2010, İqtisadiyyatın bazar münasibətləri şəraitində inkişaf etdirilməsinin coğrafi əsasları
2009, Cöğrafiya fakültəsində ekologiya və ətraf mühiti mühafizə ilə bağlı kadr hazırlığı sahəsimdə qazanılan nailiyyətlər
2009, Ölkə və regionların idarə edilməsində coğrafiya elminin yeri
2009, PROTECTİON AND RATİONAL  UTİLİZATİON OF NATURAL RESOURCES OF THE CASPİAN SEA AND COASTAL ZONES
2008, Azərbaycan sahillərinin ekoloji şəraiti və təbii ehtiyatlardan səmərəli istifadə edilməsi
2008, Роль и значение систем образования  в балансированном развитии
2008, Qarabağ zonasında erməni işğalçılarının yanğınlar aparmaları ilə əlaqədar ekoloji ziyanlar və ətraf mühitin mühafizəsi məsələləri
2008, Tarazlı inkişafın coğrafi tədqiqatlarda yeri
2007, Akad.H.Əliyevin Təbiətşünaslıqdakı ideyaları müasir dövrümüzdə daha da qiymətlidir
2007, Coğrafi ekologiyanın elmlər sistemində yeri və problemləri
2007, Azərbaycan Respublikasının iqtisadi-sosial coğrafiyası
2007, Tarazlı inkişafda ekoloji təhsilin yeri
2007, Ekologiya elminin tədqiqinə və ətraf mühitin mühafizəsinə həsr edilmiş ömür
2006, İnfeksion xəstəliklər və Azərbaycanın içməli su problemləri
2006, Ekocoğrafi sistemlər və onların mühafizəsi
2005, Coğrafi ekologiyanın nailiyyətləri və problemləri
2005, Xəzərdə monitorinq aparılmasının aktual problemləridir
2004, Regionların tətqiq edilməsinin metodoloji problemləri

KİTABLAR VƏ XƏRİTƏLƏR
1. 1979, Bakı. Əhali coğrafiyası,
2. 1987, Bakı. Сельское расселение и его преобразование
3. 1987, Moskva. Карта расселения населения Азербайджанской ССР по сельхозугодьям
4. 1993-2000, Bakı. Azərbaycan Respublikasının İqtisadi-sosial coğrafiyası (orta məktəb üçün dərslik, həmmüəlliflə)
5. 1996, Bakı. Ətraf mühiti mühafizə və təbii ehtiyatlardan səmərəli istifadə
6. 2005, Bakı. Coğrafiya və coğrafi ekologiyanın problemləri, (Azərbaycan və    ingilis dillərində)
7. 2006, Bakı. Təbiətdən istifadənin iqtisadi və ekoloji əsasları (həmmüəlliflə)
8. 2008, Bakı,Ətraf mühiti mühafizə (həmmüəlliflə)
9. 2008, Böyük Qafqazın Azərbaycan hissəsinin Hidronimləri və onların ekocoğrafi aspektləri
10. 2009, Bourqas PROBLEMS OF GEOGRAPHY AND GEOGRAPHICAL ECOLOGY (Monoqrafiya, ing. dilində)
11.2010,  2018.Bakı, Coğrafi Ekologiyanın Əsasları (Azərbaycan və rus dillərində)
12 . 2014, Bakı, «Təbii şəraitin və təbii ehtiyatlarının qiymətləndirilməsi» xəritəsi

 

DÖVLƏT ƏHƏMİYYƏTLİ  PROQRAMLAR, TƏSƏRRÜFAT MÜQAVİLƏLİ MÖVZULAR VƏ QRANTLAR

2018. Türk dünyasının ekoloji şəraiti AMEA – n sifarişiylə
2005. Azərbaycan Respublikası Şahdağ, Hirkan milli parklarının yaradılmasının qiymətləndirilməsi. ARETS Nazirliyi və Beynəlxalq Bankın sifarışı ilə.
2003, Azərbaycanın sahil zonalarına dair prioritet mövzuların müəyyən edilməsi.ARETS Nazirliyi və Beynəllxalq bankın sifarişi və rəhbərliyi ilə və s
2002, “Şahdağ Milli parkının yaradılması ilə əlaqədar qiymətləndirmə aparılması” (ARETS Nazirliyi və Beynəlxalq Bankın sifarişi ilə)
1968, Azərbaycan Respublikasının iri miqyaslı iqtisadi xəritəsinin tərtibi. ARNS-in sifarişi ilə
1967, “ARDPK-i tərəfindən Əlvan metallurgiya kompleksinin yaradılması məqsədilə Filizçay geokimyəvi kompleksinin fiziki və iqtisadi coğrafi şəraitinin qiymətləndirilməsi”. prof.A.M.Hacızadənın rəhbərliyi ilə müəlliflər kollektivi tərəfindən yerinə yetirilmişdir
1987, “Комплексная схема охраны природы Азербайджанской ССР на период до 2010 г.” (kollektiv müəlliflərlə TMK-nin sifarişi ilə yerinə yetirilmişdir.)
1985,Комплексная программа охраны природыи рационального использования природных ресурсов Азербайджанской ССР напериод 1986-1990 и 2000 гг.”(Proqram Azərbaycan Respublikası Dövlət Plan Komissiyasının ETİ sifarişi ilə  yerinə yetirilmişdir.)

Məqalələr
7 Aprel – Ümumdünya Sağlamlıq Günüdür

Hər il aprel 7-də keçirilən Ümumdünya Səhiyyə Günündə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının yaranması qeyd olunur və həmin gün dünya ictimaiyyətinin diqqətini qlobal sağlamlıq üçün böyük əhəmiyyət kəsb edən bir mövzuya yönəltmək üçün bir imkandır.

22 Mart Dünya su Günüdür

22 Mart tarixi, 1993-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Kabinetində elan edildiyindən bu yana Dünya Su Günü kimi qeyd edilir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş Assambleyası, 1992-ci ildə Rio de Janerioda təşkil edilən BMT Ətraf və İnkişaf Konfransında dünyada suyun gedərək artan əhəmiyyətindən ötəri hər il 22 Mart gününün "Dünya Su Günü" olaraq qeyd olunmasına qərar verilmişdir.

Azərbaycan Respublikasının meşələri

Bioloji cəhətdən öz inkişafında bir-birinə qarşılıqlı təsir göstərən torpağın, suyun, ağac, kol, ot bitkilərinin, heyvanat aləminin, mikroorqanizmlərin vəhdəti hesab edilən meşə sahələri Azərbaycanın ən qiymətli milli təbii sərvəti hesab olunur.

Azərbaycanın çayları, gölləri və su anbarları

Azərbaycan ərazisinin fiziki-coğrafi şəraitinin müxtəlifliyi, relyefin və iqlimin xüsusiyyətləri, insanın fəaliyyəti hidroqrafik şəbəkənin müxtəlif inkişafını müəyyən edir. Hidroqrafik şəbəkəyə aid olan əsas su obyektləri – çaylar, göllər və su anbarları Respublikanın müxtəlif təbii vilayətlərində qeyri-bərabər paylanılıb.

Milli parklar

Xüsusi ekoloji, tarixi, estetik və digər əhəmiyyət daşıyan təbiət komplekslərinin yerləşdiyi və təbiəti mühafizə, maarifçilik, elmi, mədəni və digər məqsədlər üçün istifadə olunan təbiəti mühafizə və elmi tədqiqat idarələri statusuna malik olan ərazilərdir.