Ekologiya və torpaqşünaslıq fakültəsi
29/01/2021
Həyat fəaliyyətinin təhlükəsizliyi kafedrasının müdiri İsmayıl Əliyevin həmmüəllifi olduğu monoqrafiya Almaniyanın aparıcı beynəlxalq nəşriyyatı Springer-də nəşr olunub

Bakı Dövlət Universitetinin Həyat fəaliyyətinin təhlükəsizliyi kafedrasının müdiri, professor İsmayıl Əliyevin və Rusiya Elmlər Akademiyası Sibir bölməsinin A.E.Favorski adına İrkutsk Kimya İnstitutunun əməkdaşları akademik Boris Trofimov və Lyudmila Oparinanın həmmüəllifi olduqları “Aromatik tiollar və onların törəmələri” monoqrafiyası (Ismayil A.Aliyev, Boris A.Trofimov, Ludmila A.Oparina. “Aromatic Thiols and Their Derivatives” Springer, 2021) Almaniyanın aparıcı beynəlxalq elmi nəşriyyatı Springerdə çap olunub. Bu monoqrafiya 2018-ci ildə Rusiyanın “Geo” Akademik nəşriyyatında (Novosibirsk) rus dilində nəşr olunmuş monoqrafiyanın genişləndirilmiş və təkmilləşdirilmiş variantıdir.
Professor İ.Əliyevin həmmüəllifi olduğu monoqrafiyada onun 50 il ərzində aromatik tiollar və onların  törəmələri sahəsində apardığı fundamental elmi tədqiqat işlərinin əsas hissəsi öz əksini tapıb. Monoqrafiyada olan 91 iri həcmli cədvəllərin və 31 şəklin hamısı prof. İ.Əliyevin 50 illik elmi zəhmətinin nəticələridir. Monoqrafiyada istifadə olunmuş 1105 ədəbiyyatdan 200-dən çoxu professor İ.Əliyevin dünyanın müxtəlif kimya jurnallarinda nəşr etdirdiyi məqalələrinə istinadlardır. Yapon alimi S.Oaenin 1975-ci il də rus dilinə tərcümə edilərək çap olunan “Kükürd üzvi birləşmələrin kimyası” monoqrafiyasından 45 il sonra dunyada ilk dəfə bu sahədə iri həcmli bu monoqrafiyanın nəşr olunmasını Azərbaycan kimya elminin növbəti uğuru hesab etmək olar.
Monoqrafiya aromatik tiolların və onların törəmələrinin - sulfidlərin, sulfoksidlərin, sulfonların, o cümlədən asil, tioasil, alkoksil, mürəkkəb efir, hidroksil, həmçinin halogenlərlə müxtəlif funksional əvəz olunmuş birləşmələrinin sintezi və fiziki-kimyasının aktual aspektlərinə həsr olunub. Bir sıra hallarda müqayisə üçün oksigen və selen üzvi törəmələri də sintez edilərək tədqiq olunub. Əsas diqqət həm ənənəvi klassik sintez üsullarına, həmçinin yeni, əsasən keçid materiallarının katalizator kimi tətbiq edilməklə yeni birləşmələrin sintezinə və alınmış maddələrin reaksiyagirmə qabiliyyətlərinin öyrənilməsinə yönəlib. Hər fəslin sonunda aromatik tiolların və onların törəmələrinin ən əhəmiyyətli nümayəndələrinin sintezi üsulları və ədəbiyyat siyahısı göstərilib. Kitabın əhəmiyyətli hissəsi nəzəri suallar - müxtəlif valentli kükürd atomlarının qonşu aromatik fraqmentlərlə və atomlarla quruluşdan asılı olaraq necə qarşılıqlı təsirdə olmaları və həm də kükürdün bu birləsmələrdə necə körpü rolu oynadıgı tədqiq olunur. Konformasiya, spektral (NMR, İQ, UB, YKR), elektrokimyəvi və s.müasir fiziki-kimyəvi tədqiqat  üsulları vasitəsi ilə alınan elmi nəticələr daha da dəqiqləşdirililmiş  və geişləndirilmişdir.
Nəhayət kitabda aromatik tiolların və onların törəmələrinin dərman preparatları kimi, yüksək texnoloji materiallar, üzvü sintezdə başlanğıc ilkin birləşmələr kimi, analitik reagentlər, yağ və yanacaqlara aşqarlar kimi və s. sahələrdə əsas praktik tətbiq sahələri göstərilir.
Monoqrafiya kimyaçı-sintetiklər, fizika-üzvü kimya, polimerləşmə, farmakologiya və s. sahələrdə çalışan mütəxəssislərə ünvanlanmışdır. O həmçinin injener-texnoloqlar, biznesmenlər, elementar kükürdün saflaşdırılması ilə məşğul olanlar, müəllimlər, kimya fakültələrinin doktorantları və tələbələri üçün faydalı ola bilər.

Bookmark and Share
Məqalələr
7 Aprel – Ümumdünya Sağlamlıq Günüdür

Hər il aprel 7-də keçirilən Ümumdünya Səhiyyə Günündə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının yaranması qeyd olunur və həmin gün dünya ictimaiyyətinin diqqətini qlobal sağlamlıq üçün böyük əhəmiyyət kəsb edən bir mövzuya yönəltmək üçün bir imkandır.

22 Mart Dünya su Günüdür

22 Mart tarixi, 1993-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Kabinetində elan edildiyindən bu yana Dünya Su Günü kimi qeyd edilir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş Assambleyası, 1992-ci ildə Rio de Janerioda təşkil edilən BMT Ətraf və İnkişaf Konfransında dünyada suyun gedərək artan əhəmiyyətindən ötəri hər il 22 Mart gününün "Dünya Su Günü" olaraq qeyd olunmasına qərar verilmişdir.

Azərbaycan Respublikasının meşələri

Bioloji cəhətdən öz inkişafında bir-birinə qarşılıqlı təsir göstərən torpağın, suyun, ağac, kol, ot bitkilərinin, heyvanat aləminin, mikroorqanizmlərin vəhdəti hesab edilən meşə sahələri Azərbaycanın ən qiymətli milli təbii sərvəti hesab olunur.

Azərbaycanın çayları, gölləri və su anbarları

Azərbaycan ərazisinin fiziki-coğrafi şəraitinin müxtəlifliyi, relyefin və iqlimin xüsusiyyətləri, insanın fəaliyyəti hidroqrafik şəbəkənin müxtəlif inkişafını müəyyən edir. Hidroqrafik şəbəkəyə aid olan əsas su obyektləri – çaylar, göllər və su anbarları Respublikanın müxtəlif təbii vilayətlərində qeyri-bərabər paylanılıb.

Milli parklar

Xüsusi ekoloji, tarixi, estetik və digər əhəmiyyət daşıyan təbiət komplekslərinin yerləşdiyi və təbiəti mühafizə, maarifçilik, elmi, mədəni və digər məqsədlər üçün istifadə olunan təbiəti mühafizə və elmi tədqiqat idarələri statusuna malik olan ərazilərdir.