Ekologiya və torpaqşünaslıq fakültəsi
06/05/2019
Ekologiya və torpaqşünaslıq fakültəsinin rəhbərliyi və Ekoloji kimya kafedrasının əməkdaşları akademik Rəfiqə xanım Əliyevanın məzarını ziyarət ediblər

Ekologiya və torpaqşünaslıq fakültəsinin rəhbərliyi və Ekoloji kimya kafedrasının əməkdaşları akademik Rəfiqə xanım Əliyevanın məzarını ziyarət ediblər. Akademikin abidəsi önünə əklillər və gül dəstələri qoyublar.
Əliyeva Rəfiqə Əlirza qızı 1932-ci il sentyabrın 20-də Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. 1956-cı ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Univer­siteti) kimya fakültəsini bitirmişdir. 1976-cı ildə dosent, 1998-ci ildə isə kimya ixtisası üzrə professor elmi adını almışdır. 2007-ci ildə AMEA-nın müxbir üzvü, 2014-cü ildə isə AMEA-nın həqiqi üzvü seçilmişdir.
R.Əliyeva 1958-1960-cı illərdə Azər­bay­­can SSR Elmlər Akademiyası Qeyri-üzvi və Fiziki Kimya İnstitutunda kiçik elmi işçi, 1957-1999-cu illərdə Bakı Dövlət Univer­sitetinin “Analitik kimya“ kafedrasında aspirant, laborant, assis­tent, baş mü­əllim, dosent vəzifələrində çalışmış və həmin kafedranın profes­soru, 2001-ci ildən Bakı Dövlət Universitetinin “Ekoloji kimya və ətraf mühitin mü­ha­fizəsi“ elmi tədqiqat laboratoriyasının müdiri vəzifələrində çalışmışdır.
R.Əliyeva keçid və nadir torpaq elementlərinin foto­met­rik təyini və qa­tılaş­dırma metodikalarının öyrənilməsi sahə­sin­də tədqiqatlar aparan, ana­litik kimya elminin bu sahəsinin yeni biliklərlə zənginləşdirilməsində xid­mət­­ləri olan tanınmış alimdir. Onun əsas elmi istiqaməti yeni üzvi reagentlər və sor­bentləırin sintezi və onların analitik imkanlarının öyrənilməsindən ibarət­dir. O, analitik reaksiyaları xarakterizə edən parametrlərlə kompleks birləş­mə­lərin quruluşu arasındakı ası­lı­lığı müəyyən etmişdir. O, ilk dəfə olaraq spek­tro­foto­metrik metod vasitəsilə ger­maniumun alizarin qırmı­zı C, stilba­zo, piroqallol qırmızı, brompiroqallol qır­mızı, xinalizarin reagentləri ilə komp­­leks birləşmə­lərini tədqiq etmişdir.
R.Əliyevanın rəhbərliyi altında ilk dəfə olaraq b-diketonlar əsasında azobir­ləşmələr sintez edilmiş və üzvi reagentlərdə kvantkimyəvi hesablama­lara görə elektron sıxlığı hesablanmış, alınan nəticəyə əsasən bu reagent­lərin bir-bi­rinə nəzərən nə dərəcədə analitik effekt verməsi qabaqcadan proq­­nozlaşdı­rıl­mışdır. Onun rəhbərliyi altında malein anhidridi və stirolun birgə sopolimeri əsasında sintez edilmiş sorbentdən istifadə etməklə Cu, Cd, Zn, Fe, Ni, Co, U və fenol tipli birləşmələrin qatılaşdırılmasının optimal şəraiti işlənib hazırlanmış­dır. Bu sinif sorbentlərdən neftayırma zavodların­dan alı­nan çirkab sularında, axıntı və lay sularında metalların qatılaşdırıl­ması üçün istifadə edil­mə­si təklif olunmuşdur.
R.Əliyeva 450 elmi əsərin, 25-dən çox dərs vəsaiti və dərslik, analitik kim­yadan 6 tərcümə kitabının və 20 patentin müəllifidir. Onun əsərlərinin çox his­səsi xaricdə çap olunmuşdur. Tanınmış beynəlxalq jurnallarda onun əsər­lərinə istinadlar olunur. R.Əliyevanın rəhbərliyi ilə 2 elmlər doktoru və 20 fəlsəfə doktoru hazırlanmışdır. R.Əliyeva Bakı Dövlət Universiteti nəzdində fəaliyyət göstərən D02.011 şifrli Dissertasiya Şurasının sədr müavi­ni, Bakı Dövlət Uni­versitetinin Elmi Şurasının üzvü olmuşdur.
R.Əliyeva Əməkdar elm xadimi, akad. Y.Məmmədəliyev adı­na müka­fa­tın laureatı adlarına layiq görül­müş­dür. O, 2001-ci ildə Amerika Biblio­qrafiya İnstitutu tərəfin­dən «2001-ci ilin adamı» və «2001-ci ilin işgü­zar qadını» seçilmişdir. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nаzirliyinin Fəxri Fərmanı ilə təltif olunmuşdur. Bakı Dövlət Uni­ver­sitetinin təsis etdiyi «İlin alimi» fəxri adına, «Ekologiya» və «Ümumi ekologiya» adlı dərs vəsaitləri isə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin təsis etdiyi Heydər Əliyev adına mükafata layiq görülmüşdür.
Akademik Rəfiqə Əliyeva “Şöhrət” ordeni ilə təltif olunmuşdur.
R.Əliyeva 6 may 2017-ci ildə vəfat etmişdir.

Məqalələr
7 Aprel – Ümumdünya Sağlamlıq Günüdür

Hər il aprel 7-də keçirilən Ümumdünya Səhiyyə Günündə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının yaranması qeyd olunur və həmin gün dünya ictimaiyyətinin diqqətini qlobal sağlamlıq üçün böyük əhəmiyyət kəsb edən bir mövzuya yönəltmək üçün bir imkandır.

22 Mart Dünya su Günüdür

22 Mart tarixi, 1993-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Kabinetində elan edildiyindən bu yana Dünya Su Günü kimi qeyd edilir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş Assambleyası, 1992-ci ildə Rio de Janerioda təşkil edilən BMT Ətraf və İnkişaf Konfransında dünyada suyun gedərək artan əhəmiyyətindən ötəri hər il 22 Mart gününün "Dünya Su Günü" olaraq qeyd olunmasına qərar verilmişdir.

Azərbaycan Respublikasının meşələri

Bioloji cəhətdən öz inkişafında bir-birinə qarşılıqlı təsir göstərən torpağın, suyun, ağac, kol, ot bitkilərinin, heyvanat aləminin, mikroorqanizmlərin vəhdəti hesab edilən meşə sahələri Azərbaycanın ən qiymətli milli təbii sərvəti hesab olunur.

Azərbaycanın çayları, gölləri və su anbarları

Azərbaycan ərazisinin fiziki-coğrafi şəraitinin müxtəlifliyi, relyefin və iqlimin xüsusiyyətləri, insanın fəaliyyəti hidroqrafik şəbəkənin müxtəlif inkişafını müəyyən edir. Hidroqrafik şəbəkəyə aid olan əsas su obyektləri – çaylar, göllər və su anbarları Respublikanın müxtəlif təbii vilayətlərində qeyri-bərabər paylanılıb.

Milli parklar

Xüsusi ekoloji, tarixi, estetik və digər əhəmiyyət daşıyan təbiət komplekslərinin yerləşdiyi və təbiəti mühafizə, maarifçilik, elmi, mədəni və digər məqsədlər üçün istifadə olunan təbiəti mühafizə və elmi tədqiqat idarələri statusuna malik olan ərazilərdir.